El-Aziz Şehri Projesi

Suriyeli mültecilerin ümitsizce kaçışları ve insancıl olmayan koşullarda barınma ve çalışmak zorunda olmalarının engellenmesi adına Bilim ve Stratejileri Araştırma Kurumu (BilSAK) olarak Türkiye içerisinde bir bölgenin onların barınma ve çalışmalarına açılması projesini kamuoyuna sunuyoruz.

Alan olarak aşağıdaki görselde olduğu gibi Elazığ şehrimizin de içinde bulunduğu baraj ve göllerle çevrili alanı öneriyoruz. Bu bölgede hesabımıza göre 2 milyon mülteci hem yaşayabilir hem de çalışabilir. Mültecilerin her türlü mesleklerden olduğu gerçeği düşünülürse onlara kabiliyetleri açısından iş ve kazanç olanağı sağlamak en uygun ve kalıcı çözüm olacağı kanaatindeyiz.

Görsel: El-Aziz şehri için tavsiye edilen konum. İnteraktif olarak bu haritaya buradan ulaşabilirsiniz: Tıklayınız (İngilizce).


Elazığ şehrinin seçilmesinde birkaç neden ön plana çıkmakta:

(1) Her yönde tatlı su kaynaklarıyla çevrili. Çok nüfus olan yerlerin en büyük ihtiyacı su olduğu için burası belki de bol suyu olup düşük nüfus yoğunluğu yaşayan nadir yerlerden.

(2) 3800 km2 alan var ve en az 1000-1500 km2 kullanım alanı mevcut. Singapur şehir devletinin sadece 718 km2 alana oturduğu ve 5 milyon nüfusa sahip olduğu düşünülürse bu önerdiğimiz alana 10 milyona yakın insan yerleştirilebileceğini gösteriyor. Suriye’deki toplam yer değiştiren nüfusun 9 milyon olduğu düşünüldüğünde (UNHCR rakamları) hepsini kaldırabilecek potansiyele sahip. Ama reel olarak 2 milyon kişi yerleştirilmesi şu an için maksimum kapasite olarak düşünülebilir.

(3) 290 km çevresi var ve 27 km hariç yani %91 oranında çevresi suyla kaplı. Bu ise proje alanının kontrol altına alınmasını çok kolaylaştırıyor.

(4) Düşünülen alan içerisinde her türlü altyapısı olan bir vilayetimiz bulunmakta. Aktif havaalanı ve tren yolu da mevcut. Sadece 400,000 kişi yaşıyor ve ilk etapta rahatlıkla 1 milyona çıkarılabilir.

(5) Kobani (Suriye)’ye uzaklığı sadece 160 km. İskenderun 300 km ve Ankara 500 km. Yanı başında Malatya gibi büyükşehir mevcut ve diğer alt ve üstyapı hizmetleri çok kolaylıkla temin edilebilir.

(6) Bölgenin gelişmekte olması ve böyle bir projeye olan ihtiyacı.

(7) Arap dünyasına yakınlığı ve Arap yatırımcı ve turistinin gelmeyi düşünebileceği yakınlıkta.

El-Aziz şehri ayrıcalıklı bir yapıya sahip olursa başarılı olacağı kanaatindeyiz. Özerklik değil ve hatta tersine daha kontrollü ama imtiyazlı şehir. Yani oraya Türk ve Yabancı yatırımcı teşvik edilecek, vergi indirimleri gibi araçlarla. Diğer yerlerden tek farkı mülteci işe almak serbest olacak. Giriş çıkışları Türk vatandaşları hariç vizeyle olacak. IMF ve Dünya Bankası gibi kuruluşlardan kredi alınıp şehrin vergi gelirleriyle bu borçlar geri ödenecek. 20 yıl içerisinde ya da daha erken kendisini amorti edeceğini düşünüyoruz. Sonunda ülkemize son derece gelişmiş modern bir metropol hediye edilmiş olacak. İleri tarihlerde mültecilerin çocukları ve eğitimlileri eğer uygun görülürse yurt genelinde çalışma vizesi verilebilir. 

Bu projeyle hem Suriyeli mültecilerin dertlerine bir nebze çözüm üretilmiş olacak hem de savaştan kaçan birçok yetenekli zanaatkar insanların ülkemiz ekonomisine katkıları sağlanacak. Dünya savaşlarında akıllı davranan Amerika’nın beyin göçü alması benzeri bu trajediyi fırsata dönüştürebiliriz.

İlk planda 100 bin mülteci seçilecek ve kış gelmeden yapılacak binalara (200 civarı 25 katlı binalar yeterli olabilir) yerleştirilecek. Mevcut işletmeler ve inşaat işlerinde çalışacak bu insanlara daha sonra mesleklerine göre istihdam hazırlanacak. 27 km sınır çekilecek ve köprülere geçiş noktaları ayarlanacak.

El-Aziz şehri finansal olarak kredi ve vergi geri ödemeleriyle kendisini çevirebilecek bir projedir. Hindistanda Amaravati şehri 15 milyar dolara sıfırdan kurulduğu düşünüldüğünde 10 milyar dolar ile rahatlıkla planlama yapılabileceği görülmektedir. Ancak proje insani yönü itibariyle dünyadaki birçok kuruluşun ilgisini çekecek ve hızla gelişecektir. Bu da başarı şansını artıracaktır.

İrtibat: Doç. Dr. Cafer T. Yavuz, yavuz@bilsak.org Dr. F. Betül Yavuz, betul@bilsak.org

1 comment:

  1. Bu fikir Misirli isadaminkinden cok daha mantikli. Destekliyorum.

    ReplyDelete